آموزش سلامت و بهداشت
Health Training

Seven Billion People Counting On Each Other
نوشته شده در تاريخ دوشنبه 21 تیر1389 توسط سهیلی زاده

غلبه بر مشکلات دوران شیردهی

 

تغذیه با شیر مادر:

در دوران شیردهی ممکن است مشکلاتی بوجود بیاید خوشبختانه بیشتر این مشکلات با روشها و راهکارهای خاص به آسانی کنترل می شوند.مشاوره در دوران شیردهی می تواند منبعی بسیار با ارزش برای کمک به رفع مشکلات باشند. حتی کودکان بسیار نارس هم می توانند از شیرد مادر تغذیه شوند.

توصیه ها:

شیردادن به کودک می تواند یک تجربه آرامبخش و بسیار راحت باشد، اما نیاز به زمان و تجربه دارد، برای تشویق به یک تجربه راحت و موفقیت آمیز در شیردهی بهتر است شیردهی از ابتدا و در بیمارستان آغاز شود ( بلافاصله پس از زایمان)و از مشاوران شیردهی و پرستاران برای راهنمایی گرفتن در مورد وضعیت صحیح شیردهی و مراقبت های سینه کمک گرفت.

Ø درد نوک پستان: [1]

درد نوک پستان بخصوص در طی چند هفته اول شیردهی بوجود می آید، بعضی از مادران این درد را به صورت حساس بودن به لمس یا حالت نیشگون یا خارش و یا احساس سوختن توصیف می کنند، ممکن است درد نوک پستان بوسیله عوامل زیر ایجاد شود:

· وضعیت نامناسب شیرخواردر هنگام شیردهی

· روشهای نامناسب شیردهی

· مراقبتهای نامناسب از نوک پستان

Ø برای برخی از مادران شیرده دلیل خاصی مشخص نشده است.

یک تغییر ساده در وضعیت کودک هنگام شیردادن می تواند تسکین دهنده درد نوک پستان باشد، برخی از مادران فقط در همان اوایل شیردهی از درد نوک پستان شکایت میکنند.

این درد ممکن است در اثر رها کردن ناقص و مکیدن ناقص شیرخوار در پایان تغذیه کودک از سینه مادر ایجاد شود، شما می توانید بوسیله قرار دادن یک انگشت به آرامی در یک طرف دهان شیرخوار به کودک خود بیاموزید که چگونه مکیدن را قطع کند و سینه را رها کند و و باعث کاهش ناراحتی و درد خود شوید.

- همچنین خشکی و رطوبت بیش از حد پوست می تواند باعث درد نوک پستان شود، رطوبت می تواند به سبب پوشیدن کرستهای باشد که از جنس پارچه هایی با الیاف مصنوعی هستند که باعث افزایش عرق بدن و مانع از بخار شدن آن می شود در نتیجه باعث حساسیت و درد نوک پستان می شود.

* استفاده از صابونها و محلولها یی که چربی پوست را پاک می کنند می تواند باعث خشکی بیش از حد پوست شود.

* استفاده از پمادهای محتوی لانولین[2] به برطرف شدن خشکی و ترک نوک پستان کمک می کند، روغن زیتون نیز جهت تسکین درد موثر می باشد.

البته بکارگیری حالتهای مختلف شیردهی می تواند به کاهش درد کمک کند.

* گاهی مواقع درد نوک پستان در اثر جویدن یا گاز گرفتن نوک پستان توسط شیرخوار ایجاد می شود ، هنگامی که کودک شما شروع به در آوردن دندان می کند، لثه هایش متورم شده و سبب آزار و و خارش لثه کودک می شود، به نظر می رسد گاز گرفتن و جویدن احساس آرامش و تسکین درد را در شیرخوار بوجود می آورد.

برای آرام کردن کودک و کاهش میل جویدن و گاز گرفتن سینه ، یک وسیله سرد و خیس برای جویدن کودک، چند لحضه قبل از شیر دهی به او بدهید، یک حوله تمیز و مرطوب را در یخچال بگذارید تا سرد شود و از آن قبل از شیردادن به شیر خوار استفاده کنید که موثر می باشد، سرما باعث بی حسی لثه های دردناک و احساس تسکین درد در تمام طول شیر دهی می شود، شما می توانید به شیرخوار خود اجازه دهید که قبل از تغذیه از پستان دیگر یک حوله سرد دیگر را بجود.

* احتقان سینه[3] یا پری سینه [4]:

احتقان حاصل تجمع خون در رگهای سینه است، سینه ها ورم کرده سفت و دردناک می شوند، نوک پستان نمی تواند بیرون آید و شیرخوار نمی تواند به درستی نوک پستان را بگیرد و شیردهی سخت می شود، احتقان سینه با پری سینه تفاوت دارد، پری سینه حاصل تجمع تدریجی خون و شیر در سینه چند روز پس از تولد نوزاد است و یکی از علائمی است که نشان می دهد تولید شیر آغاز شده است،پری سینه به تغذیه موثر شیرخوار از شیر مادر خللی وارد نمی کند زیرا بافتهای سینه به آسانی توسط دهان کودک فشرده می شوند.

شیردادن ( 8 بار یا بیشتر در شبانه روز) و حداقل به مدت 15 دقیقه برای هر بار شیردهی می تواند از احتقان جلوگیری کند، برای تسکین احتقان سینه می توان شیر را به صورت دستی و یا به وسیله یک پمپ دوشید، البته یک پمپ برقی شیردوشی می تواند بهتر عمل کند.

- استفاده از دوش گرم و کمپرس سرد می تواند تسکین دهنده باشد.

* رفلکس ترشح[5]:

این واکنش قسمت طبیعی و لازم دوران شیردهی می باشد، هورمونهای ( پرولاکتین[6] و اکسی توکسین[7]) این رفلکس را کنترل می کنند و باعث تولید شیر در غده های شیری و آزاد شدن آن در مجراهای شیری می شود. درد، استرس و ناراحتی می تواند با این رفلکس همراه شود، این مسئله می تواند سبب انباشته شدن شیر در غدد شیری و در نتیجه باعث درد و ناراحتی اضافی شود. درمان می تواند شامل استراحت و یک وضعیت راحت شیردهی باشد. کاهش عوامل ناراحتی در طول دوره شیردهی و یک ماساژ نرم و استفاده از گرما برای سینه می تواند کمک کننده باشد، شما حتماً مشکلاتی از این قبیل را در صورت طولانی شدن و ادامه یافتن آن با پزشک در میان بگذارید.

* نا کافی بودن میزان شیر:[8]

- میزان نیاز یا تقاضای کودک میزان شیر مادر راتعیین می کند. شیردهی مکرر، استراحت کافی و تغذیه خوب مادر و میزان مایعات دریافتی می تواند به تداوم داشتن میزان شیر کمک کند، کنترل مداوم وزن و میزان رشد کودک می تواند بهترین راه برای اطمینان یافتن از تغذیه کافی کودک شما از شیر مادر باشدو اگر در رابطه با این که آیا کودک شما شیر کافی دریافت میکند نگران هستید می توانید با یک متخصص مشورت نمایید.

* مسدود شدن مجرای شیر:[9]

اگر کودک به خوبی شیر نخورد یا مادر از شیردادن صرف نظر کند( معمولاً زمانی که بچه از شیر گرفته می شود) و یا اگر مادر کرستهای تنگ بپوشد مجرای شیر می تواند مسدد شود، علایم مسدود شدن مجرای شیری می تواند شامل: حسلسیت غیر طبیعی به لمس، گرما و قرمزی در یک قسمت سینه و یا یک قسمت برآمده و آشکار و قابل لمس در نزدیک پوست باشد.

گاهی مواقع یک نقطه کوچک سفید در ابتدای مجرای شیر در نوک پستان قابل مشاهده است؛ ماساژ این قسمت و آرام فشاردادن آن می تواند به باز شدن مجرای مسدود کمک کند.

* عفونت پستان :[10]

عفونت پستان ( التهاب پستان[11]) علائمی شبیه آنفلوآنزا مانند درد عضلانی،تب و یک ناحیه قرمز و داغ حساس به فشار روی یک پستان ایجاد می شود با بیشتر شدن این علائم حتماً با پزشک مشورت کنید زیرا به درمان دارویی جهت رفع عفونت نیاز است.

عفونت سینه(پستان) بیشتر در مادرانی که استرس بالا دارند، خسته هستند، نوک پستان ترک خورده دارند ، دچار انسداد مجرای شیری هستند، احتقان پستان دارند ،شیر دادن را قطع کرده یا سینه بند تنگ می پوشند اتفاق می افتد.

درمان معمولاً شامل:

*آنتی بیوتیک مناسب برای رفع عفونت

*کمپرس گرم و مرطوب مناطق عفونی

* پوشیدن سینه بند مناسب و راحت در دوران شیردهی

* استراحت

حتی هنگام عفونت یکی از پستانها تغذیه با شیر مادر یکی از منابع امن برای تغذیه کودک است و می تواندبه عنوان یکی از بهترین منابع تغذیه شیرخوار ادامه یابد.

شیردهی مداوم می تواند سلامتی پستان عفونی را بهبود و ارتقاء دهد، اگرچه معمولاً فقط یک پستان عفونی می شودولی مهم است که تغذیه با شیر مادر از هردو پستان ادامه یابد تا از بدتر شدن عفونت جلوگیری شود. اگر شیردادن خیلی ناراحت کننده باشد دوشیدن دستی پیشنهاد می شود و حتماً با پزشک متخصص مشورت کنید.

* برفک: [12]

برفک یک قارچ[13]( کپک) است که می تواند میان مادر و کودک در دوران شیر دهی منتقل شود،قارچ( کاندیدا البیکانس[14] نیز نامیده می شود) در محیط گرم و مرطوب رشد می کند.

دهان کودک و نوک پستان مادر می تواند محیط بسیار مساعدی برای رشد مخمر باشد،عفونت قارچی معمولاً به سختی درمان می شود اما خوشبختانه شیوع آن کم است؛عفونت قارچی معمولاً در دوران درمان با آنتی بیوتیک یا پس از آن ایجاد می شود.

علائم عفونت قارچی در مادر می تواند شامل نوک پستان صورتی پر رنگ و از علائم برفک در دهان شیرخوار مناطق سفید متفاوت از اطراف و افزایش قرمزی در دهان شیرخوار باشد. همچنین در کودک ممکن است در نواحی که پوشاک بسته می شود دچار بثورات جلدی[15] (کهیر) شود ،با یک تغییر حالت کودک بیشتر می خواهد از پستان مادر تغذیه کند.

برای گرفتن داروهای ضد قارچ[16] جهت اعضای خانواده با پزشک تماس بگیرید.

بیماری:[17]

اگر بیماری و تب شما افزایش یافت با یک مشاور سلامت تماس بگیرید؛ در بیشتر بیماریها تغذیه با شیر مادر می تواند ادامه یابد و کودک می تواند از آنتی بادی موجود در شیر مادر سود ببرد.

*توجه:

اطلاعات این مقاله نباید در هیچ حالت،اورژانس یا برای تشخیص بیماری و یا مداوا استفاده شود،در صورت بروز هر مشکلی با یک متخصص مشاوره کنید. و اطلاعات صرفاً جهت بالا بردن اطلاعات عمومی سلامت است.

مقاله از:

Updated by: Neil k. kanneshiro, MD, MHA, clinical assistant professor of pediatrics, University of Washington School of Medicine. Also reviewed by David Zieve, MD, MHA, Medical Director, A.D.A.M, Inc. (2009)

ترجمه از:سهيلي زاده



[1] Nipple soreness

[2] Lanolin روغن پشم گوسفند

[3] Breast Engorgement

[4] Breast fullness

[5] Let-Down Reflex

[6] Prolactinهورمون هیپوفیز قدامی که سبب تحریک و تداوم ترشح شیر در پستانداران پس از زایمان می شود:

[7]Oxytocin هورمون هشت پپتیدی هیپوتالاموس که در هیپوفیز خلفی ذخیره می گردد و سبب انقباض رحم و ترشح شیر می گردد:

[8] Inadequate Milk Supply

[9] Plugged Milk Duct

[10] Breast Infection

[11] Mastitis

[12] Thrushعفونت غشا مخاطی دهان یا کاندیدا که معمولاً نوزادان ضعیف و بیمار، افراد بیمار یا بیمارانی که سیستم ایمنی آنها ضعیف است دیده می شود، مشخصه آن تشکیل پلاکهای کرم مانند سفید شبیه دلمه ی شیر که با کنار زدن آنها خونریزی در محل مشاهده می گردد.

[13] Yeastمخمر نام عمومی قارچهای تک سلولی که گرد هستند و بوسیله جوانه زدن تکثیر می شوند که بعضی مواقع برای انسان بیماریزا هستند.

[14] Candida Albicans یگ گونه از قارچهای مخمری که جز پوشش نرمال دهان، پوست و دستگاه گوارش و واژن هستند، اما می توانند موجب انواع مختلف عفونت شوند.

[15]Diaper Rash

[16] Anti Fungal

[17] Illness


.: Weblog Themes By Pichak :.